Mu gihe isi ikomeje gushishikazwa n’ukuntu umuntu yakwita ku buzima bwe, ibibazo nk’ibi ntibibura: “Ese ni ukugenda cyangwa kwiruka bigira uruhare runini mu gutakaza ibinure?” Iki ni ikibazo kigoye gusubiza mu magambo make kuko buri buryo bufite uburyo bukoreshwamo, ingaruka, n’inyungu zabwo. Gusobanukirwa n’uburyo umubiri ugenzura ikoreshwa ry’ingufu ni intambwe ya mbere yo guhitamo neza.
Imikorere y’umubiri mu gihe cyo kugenda no kwiruka
Iyo umuntu agenze buhoro, umubiri we ukoresha ingufu zituruka ku binure kuko ari zo zitanga ingufu igihe umuntu akora “aerobic” exercise. Ibi bikorwa bifata igihe kinini ariko bigakorwa mu buryo buhoraho kandi buciriritse. Iyo umuntu yiruka, cyane cyane yihuta, umubiri winjira mu buryo bwa “anaerobic” aho utwika cyane isukari (glucose) itangwa n’amaraso, kuko ari yo iha ingufu zihuse zikoreshwa mu gihe gito.
Kugenda bikunze korohera abantu benshi, kandi bituma umubiri ukoresha ibinure nk’isoko nyamukuru y’ingufu. Icyakora, kwiruka bishobora gutwika ingufu nyinshi mu gihe gito, nubwo biba bisaba imbaraga nyinshi kandi bikaba bishobora gutera imvune ku bantu batabimenyereye.
Gutakaza ibinure: Ese intera ni ingenzi kurusha uburyo?
Gutwika ibinure ntibishingira gusa ku bwoko bw’imyitozo, ahubwo biterwa cyane n’igihe umuntu ayimazemo, uko yayikoze n’uburemere bw’umubiri. Urugero: umuntu ugenze iminota 30 ashobora gutwika hagati ya kilokalori 100–150, bitewe n’umuvuduko n’uburemere bwe. Ariko umuntu wihuta yiruka igihe kingana n’icyo ashobora gutwika kilokalori 250–400 cyangwa zirenga.
Ariko iyo urebye kure, gutwika ibinure ntibigomba kureberwa ku munsi umwe. Gahunda y’igihe kirekire niyo itanga umusaruro. Kugenda buri munsi intera y’ibirometero 5 bishobora gutanga umusaruro urambye mu gihe kwiruka rimwe na rimwe bigoye kubikomeza igihe kirekire.
Impinduka ku mubiri wose
N’ubwo kwiruka bitwika ingufu nyinshi, bishobora kugira ingaruka ku ngingo z’umubiri, cyane cyane amavi, ibirenge, ndetse n’inkokora, cyane ku bantu bafite ibibazo by’inyama ngufi. Kugenda ni imyitozo yoroshye ku ngingo, ikaba inagirira akamaro umutima ndetse no gutembera kw’amaraso.
Abakora imyitozo yo kugenda buri munsi bagira igipimo cyiza cya cholesterol nziza (HDL), kandi bikagabanya ibyago byo kurwara indwara z’umutima. Kwiruka bitera imikaya gukomera, bikazamura igipimo cya metabolism, bityo bikihutisha gutakaza ibinure igihe gito.
Uko wahitamo imyitozo iboneye bitewe n’ibihe n’ubuzima
Mu guhitamo hagati yo kugenda no kwiruka, ni ingenzi kureba ubushobozi bw’umubiri wawe, intego zawe z’ubuzima, ndetse n’igihe ufite. Umuntu ufite ibibazo by’ingingo cyangwa ushaka gutangira imyitozo buhoro buhoro yagombye guhera ku kugenda. Abakiri bato bafite imbaraga nyinshi kandi bifuza gutakaza ibinure byihuse bashobora kwitabira kwiruka, ariko bakabikora ku bipimo bitabangamira ubuzima.
Hari n’uburyo bwo kubihuza: kugenda iminota 10, ugasimbuza n’iminota 5 yo kwiruka byoroheje, bityo bikarushaho gufasha umubiri gutwika ingufu ariko utawukoresheje cyane.
Umwanzuro
Nta gisubizo rusange ku kibazo cya “kugenda vs. kwiruka” mu bijyanye no gutakaza ibinure. Ibyiza ni uguhitamo uburyo buboneye ubuzima bwawe, intego yawe n’ubushobozi ufite. Icy’ingenzi ni ugukora imyitozo buri munsi, waba ugenda cyangwa wiruka, kuko ibyo aribyo bizana impinduka z’igihe kirekire ku buzima.
